De themabijeenkomsten worden gehouden op de eerste WOENSDAG van de maand, in januari de tweede woensdag, in de Ark van Oost, Cipresstraat 154 in 6523 HR Nijmegen-Oost.
Deze is bereikbaar met bus 8, halte Broerdijk.

De bijeenkomsten zijn van 14.00-16.00 uur met een uitloop naar 16.30 uur.

Voor de themabijeenkomsten vragen wij géén entree en u hoeft u niet van tevoren op te geven.
Voor een cursus vragen wij een bijdrage in de kosten.



De bijeenkomsten vanaf september 2022


    "

    "Bewegen in Nijmegen."


    Op 5 oktober 2022 verzorgen Coen Merkx en Judie van Schaijk een themabijenkomst met als titel “Bewegen in Nijmegen”.


         


    Coen Merkx schrijft daarover:
    "De uitspraak “zitten is het nieuwe roken” hoor je steeds vaker tegenwoordig. Wat hiermee bedoeld wordt, is dat inactiviteit gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.
    Daarentegen blijkt bewegen een supermedicijn te zijn. Dat is wetenschappelijk vastgesteld. Als je ca 15 minuten per dagdeel beweegt, ben je verzekerd van minder ziekte, een hogere levenskwaliteit, leef je langer gezond en zijn er minder medische ingrepen nodig.

         


    Vandaag komen wij, buurtsportcoaches Coen Merkx en Judie van Schaijk, graag meer vertellen over hoe je gedurende de dag eenvoudig meer kunt bewegen.
    Tijdens deze bijeenkomst wordt het een en ander ook al in praktijk gebracht.
    Daarnaast zijn we goed op de hoogte van het aanbod in Nijmegen.
    We hopen jullie graag te zien.”



         


    "Nijmegen: een tweeluik."


    Op 2 november 2022 houdt Henk Rullmann twee korte voordrachten over Nijmegen, beide in woord en beeld.



         



    Hij schrijft hierover:

    1. Stad in Detail: "voor de pauze neem ik u mee op een virtuele stadswandeling, met aandacht voor de minder opvallende details in het stadsbeeld zoals een gevelsteen, een afsluitpaal, een bouwfragment en al die andere 'kleinigheden' waar je meestal gedachteloos aan voorbij loopt: "Ik woon hier al jaren, maar dit heb ik nog nooit opgemerkt".
    Kortom, laat je meeslepen in deze originele ontdekkingstocht.

               



    2. Een handvol historische Helden: na de pauze bied ik u een verrassend en veelkleurig boeket aan van Zijn Helden uit de Nijmeegse geschiedenis door de eeuwen heen. Wat en wie is een held en waarom is hij/zij dat?
    Een "twee-gangen maaltijd" vraagt ook om een dessert. Maar het toetje is nog een verrassing."



         



    Even voorstellen: Henk Rullmann is een geboren verteller. Hij heeft jarenlang op het Stadsarchief gewerkt en talrijke bezoekers met hun onderzoeken geholpen, educatieve projecten op touw gezet, rondleidingen gegeven enz.
    Inmiddels is hij met pensioen maar op historisch gebied nog actief met lezingen en rondleidingen in de stad.
    Hij was verteller in de zanggroep "Nimweegs Lied & Leed".



         



    "Kerstmis."


    Op 7 december 2022 verzorgt Bert Velthuis, kunsthistoricus, een themabijeenkomst over “Kerstmis.”




    Hij schrijft hierover:

    "Jaarlijks vieren we Kerstmis, gelovig of niet.
    In november verandert onze omgeving. Etalages en straten worden op Kerstmis afgestemd. Als we door de stad lopen horen we kerstliederen. Het brengt ons jaarlijks in een bijzondere stemming. Tal van kerstbomen worden gekocht. En die wordt thuis opgetuigd. De groene geur verrijkt het interieur, als het geen kunstboom betreft. Maar waarom een kerstboom?
    Voor velen is Kerstmis een familiefeest dat voor menigeen uitmondt in de meest feestelijke maaltijd van het jaar. Thuis of in een opgetuigd restaurant. Waar de kerken vaak leeg blijven, zijn ze met Kerst vaak vol. Met gelovigen en met minder gelovigen. t Is geboren, het goddelijk Kind, De herdertjes lagen bij nachte, iedereen zingt mee.



               



    Maar wat is de oorsprong van dit jaarlijkse feestelijke gebeuren??

    In een luchtig verhaal laat ik zien, hoe dit bijzondere verhaal in de beeldende kunst vorm is gegeven.
    Uitgangspunt zijn de vele vragen die het kerstverhaal oproepen: Wie zijn Jozef en Maria? Waar vond de geboorte precies plaats? Was het in een grot of in een stal? Wat doen die os en ezel nou precies?… Waarom op 25 december? Waar komt die ster vandaan die de drie wijzen de weg naar Bethlehem wees? Of waren het koningen? En waarom namen ze goud, wierook en mirre mee? En waarom is één van de koningen donker gekleurd? En één als oude man? Waarom komen er herders op bezoek? Wat doen die engelen toch?
    En we maken kennis met het eerste wonder van Christus. Ook met de vroedvrouwen die hielpen bij de geboorte. En waarom is gekozen voor de bijzondere vorm van de crypte?
    En nog veel meer vragen, en natuurlijk ook veel meer antwoorden...

    Mocht u nieuwsgierig zijn naar de antwoorden op deze interessante vragen, kom dan naar deze lezing. U krijgt vele plaatjes uit de kunst voorgeschoteld, die mede antwoord geven op deze vragen."



         






    Terugblik op de bijeenkomsten van 2022


    "Het brede gezicht van de bibliotheek van nu: meer dan alleen boeken lenen”


    Op 11 mei 2022 verzorgde Monique de Koning een themabijenkomst met als titel “Het brede gezicht van de bibliotheek van nu: meer dan alleen boeken lenen”.


    Zij vertelde daarover het volgende:

    "Bibliotheek Gelderland Zuid bestaat uit de teams klantadvies, educatie en programmering. Ze bedienen 27 vestigingen in 6 gemeentes. Er werken zo’n 500 vrijwilligers. Klantadvies is gericht op de locaties. Op alle vestigingen is wifi. U kunt er komen werken, studeren, de aanwezige kranten, tijdschriften of boeken lezen, iets kopiëren of printen.
    Alleen als u een boek mee wilt nemen is een lidmaatschap nodig.

               


    Team educatie werkt met scholen en instellingen. Projecten zijn onder andere de “Voorleesexpres” die zich richt op kinderen van 2 tot 6 jaar. Vrijwilligers komen bij 80 gezinnen in Nijmegen en 25 in de regio om voor te lezen.
    “Scoor een boek” is een project in samenwerking met NEC. Andere projecten zijn de filmpjes van “De biebboys” en “Lezen met sterren”.
    Team programmering richt zich op de basisvaardigheden taal en digitaal. Voorbeelden: “Klik en Tik” kennismaken met de computer, “Informatiepunt digitale overheid”, “Taalcafé” om Nederlands praten te oefenen.

               


    Verder richt programmering zich op cultuur en literatuur zoals het ondersteunen van leeskringen, ‘Boekenproeverij’, literaire lezingen, Harry Potter event, Bob Popcorn, ‘Stoere mannen, sterke verhalen’.
    Partners waarmee de bibliotheek kennis kan samenvoegen zijn onder andere alle scholen, boekhandels, sociale en culturele instellingen."

    35 Vrouwen bezochten deze boeiende middag.



               


    Alle foto's werden gevonden op google met als zoekwoorden "bibliotheek Gelderland Zuid".



    "Excursie naar de Cenakelkerk en de begraafplaats Heiliglandstichting".


    Op 1 juni gingen 36 vrouwen op excursie naar de Cenakelkerk en de begraafplaats Heiliglandstichting.
    Deze zijn ontstaan uit de emancipatie van de katholieken. Nederland was vanaf de vierde eeuw na Christus een katholiek land. In de zestiende eeuw waren in heel Europa oorlogen tussen katholiek en ‘protestants’. In de Nederlanden werden de katholieke Spanjaarden verslagen en werd het calvinisme de belangrijkste religieuze stroming.
    De katholieke eredienst werd verboden en katholieken konden geen hoge openbare functies bekleden. Pas door de Franse Revolutie (1789) werd in Nederland ‘vrijheid van religie’ in de grondwet opgenomen, waardoor katholieken gelijke rechten kregen. In 1853 zetten ze een grote stap door Nederland weer in Bisdommen te verdelen en overal nieuwe kerkgebouwen neer te zetten.



         


               



    Geïnspireerd door een pelgrimsreis naar het Midden-Oosten maakten architect Jan Stuyt en kunstenaar Piet Gerrits aan het begin van de 20ste eeuw in opdracht van priester Arnold Suijs dit rooms-katholieke totaalkunstwerk.
    Ze wilden een soort Palestina maken in Nederland, zodat katholieke pelgrims dat konden bekijken.
    Het begraafpark als geheel is één groot kunstwerk waarbij elke boom en elk graf met zorg is gedrapeerd in het landschap.
    In de kerk zijn alle wanden voorzien van prachtige schilderingen en glinsterende mozaïek die bijbelse verhalen vertellen. De rijkdom aan kleuren is overweldigend.
    Dit alles, samen met de goede uitleg, maakte veel indruk. De vrouwen waren enthousiast.

               


    Voor verdere informatie zie de volgende websites:
    - de begraafplaats;.
    - de kerk.



    "Euthanasie, een waardig levenseinde?”



    Op 7 september 2022 verzorgden André Haverkort en Ans Bouwhuis een themabijenkomst met als titel “Euthanasie, een waardig levenseinde?”.


         


    Ans vertelde indrukwekkend en ontroerend over het euthanasieproces van Willem, haar man, die op 30 januari 2017 overleed na euthanasie. Daarna vertelde André over de medische en wettelijke aspecten.
    Euthanasie is levensbeëindigend handelen door een arts, op verzoek van de patiënt met als doel een einde te maken aan uitzichtloos en ondraaglijk lijden.
    Het verzoek van de patiënt moet vrijwillig en weloverwogen zijn. Uitzichtloos lijden betekent dat geen behandeling meer mogelijk is. Ondraaglijk lijden kan voor iedereen anders zijn. Voor iemand die altijd met de handen gewerkt heeft, kan het ondraaglijk zijn, als dit niet meer kan, terwijl iemand anders nog plezier heeft in luisteren naar muziek of lezen.

    Als een behandelend arts geen euthanasie kan of wil doen, is hij verplicht de patiënt te verwijzen naar een collega, bijvoorbeeld naar het Expertisecentrum Euthanasie.
    Eén van de zorgvuldigheidseisen bij euthanasie is dat de behandelend arts tenminste één andere onafhankelijke arts raadpleegt, de SCEN-arts. Deze heeft een gesprek met de behandelaar, bestudeert het dossier, bezoekt de patiënt en stuurt een rapport naar de behandelend arts.


         


    Na de euthanasie doet de arts mededeling van een niet-natuurlijke dood aan de gemeentelijke lijkschouwer en maakt het verslag met betrekking tot de zorgvuldigheidseisen compleet.
    De lijkschouwer onderzoekt de doodsoorzaak, neemt kennis van de stukken van de arts en SCEN-arts, belt de officier van justitie en zendt alle stukken aan de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie. Deze beoordeelt of de arts aan alle zorgvuldigheidseisen heeft voldaan.

    Het was een leerzame middag. De vele vragen van de 69 vrouwen, die de lezing bezochten, maakten duidelijk dat dit onderwerp erg leeft.






    Terugblik op (de bijeenkomsten van) 2020


    "Verborgen beïnvloeding: leer meer over trucjes die advertenties zo verleidelijk maken!"


    Op woensdag 8 januari zou Barbara Müller een themabijeenkomst met als titel "Verborgen beïnvloeding: leer meer over trucjes die advertenties zo verleidelijk maken." verzorgen.




    Door omstandigheden kon deze bijeenkomst niet doorgaan. De spreekster moest naar een uitvaart.
    Zij heeft geprobeerd collega’s te vinden om deze bespreking over te nemen. Helaas is dat niet gelukt.
    Dit thema komt zeker op een later tijdstip terug.
    De vrouwen waarvan wij een mailadres hebben zijn op de hoogte gesteld. Overige vrouwen werden bij de Ark opgevangen.



         



    "Elders thuis? Nederlandse emigranten na de Tweede Wereldoorlog."


    Op woensdag 5 februari verzorgden Renate Stapelbroek en Hans Krabbendam een verrassend boeiende lezing met als titel "Elders thuis? Nederlandse emigranten na de Tweede Wereldoorlog."



    Vlak na de oorlog emigreerde 3 tot 4 procent van de Nederlandse bevolking, o.a. door de krappe woningmarkt, dreiging van de koude oorlog, economische druk vanwege het verlies van Nederlands Indië en niet in de laatste plaats de actieve overheidspolitiek. Een subsidie van f1500, - bij vertrek moest helpen overbevolking te voorkomen.
    De emigratie naar Noord Amerika begon al veel eerder. Men ging vaak als gezin, geholpen door kerkelijke leiders. Nederlanders werden gemakkelijk geaccepteerd. Ze vormden hechte gemeenschappen en trouwden onder elkaar. Scheepslijsten met namen van Nederlanders die tussen 1892 en 1941 arriveerden staan op de website liberty foundation. Namen van emigranten kunt u vinden onder "passenger search."

         


    Emigratie naar Brazilië was aantrekkelijk omdat dat het enige land was waar mensen zich als groep mochten vestigen. Ze mochten geld meenemen als ze het in een coöperatie investeerden. Zo ontstonden 6 grote landbouwkolonies in het zuiden van Brazilië met eigen kerken en andere voorzieningen. Er waren protestantse, gereformeerde en katholieke nederzettingen.
    De beginjaren waren moeilijk. Er was veel armoede en heimwee door tegenslagen, slechte oogsten, etc. In de kolonies moesten de verschillende gezinnen samenwerken en waren ze afhankelijk van elkaar.
    Aanvankelijk werd onder elkaar getrouwd, later ook met Duitsers. Ze hebben een grote economische bijdrage geleverd aan Brazilië en daar de landbouwsector mee opgebouwd.

    Er waren 53 vrouwen die erg onder de indruk waren.


         


    Renate Stapelbroek werkt aan een promotieonderzoek naar het erfgoed van Nederlandse emigranten in Brazilië. Meer info op haar website.
    Hans Krabbendam is auteur van het boek "Vrijheid in het verschiet. Nederlandse emigratie naar Amerika" en directeur van het Katholiek Documentatie Centrum aan de Radboud Universiteit.

    "Chocoladelezing" in het kader van Internationale Vrouwendag!"


    Op woensdag 4 maart 2020 was in het kader van Internationale Vrouwendag het thema “Chocolade", verzorgd door Arend Top.




    We vierden de Internationale Vrouwendag met een kleine 80 vrouwen.
    Gast was dus Arend Top met zijn “chocolade lezing”. Als banketbakker runde hij Patisserie ‘Top’s Edelgebak’ in Bilthoven, Soest en Zeist, waar ook Paleis Soestdijk klant is.
    Arend ontving ons met een zelfgemaakte bonbon.
    5000 jaar geleden was er al cacao bij de Maya’s in Mexico. In Midden-Amerika groeiden cacaobomen in het oerwoud. Buiten deze streek zijn de bomen gekweekt. Op het moment is Ivoorkust de grootste cacaoleverancier.
    Er zijn 3 soorten cacaonoten. Ze groeien rechtstreeks aan de takken. Als je de noten openmaakt, kun je de inhoud eten, maar het bederft snel.
    In een filmpje liet hij zien hoe de noten van de boom gekapt worden. Een goede plukker kapt wel 1500 noten per dag. We zagen hoe ze opengemaakt en gedroogd worden, hoe de kwaliteit bepaald wordt, hoe ze verscheept worden en verder het hele productieproces. De grootste cacaohaven ter wereld is Amsterdam.


               


    Chocolade is gezond: er zitten wel 300 honderd verschillende stoffen in. In de presentatie zagen we prachtige oude foto’s van chocoladereclames. Alle belangrijke chocoladefabrikanten kwamen aan bod, o.a. N.V. Cacao- en Chocoladefabriek Van Dungen waar in de jaren dertig ongeveer 200 mensen werkten. Dit bedrijf lag aan de Groenestraat.
    Arend had cacaonoten, oude chocoladeblikjes, chocolaatjes om te proeven en boeken meegebracht.
    Hij heeft ook een eigen website: edelgebak.


         


    Na de lezing was er koffie of thee en tijd om samen te zijn. Het was een geslaagde middag met een bijzondere en boeiende lezing.


    DE ONDERSTAANDE LEZINGEN EN EXCURSIE WERDEN ALS GEVOLG VAN HET CORONAVIRUS AFGELAST EN WORDEN VERPLAATST NAAR EEN LATER BEKEND TE MAKEN TIJDSTIP.




    Zie de betreffende mededeling van de Kadergroep:

    Beste WOUW vrouwen,


    Hier weer een teken van leven van de WOUW kadergroep. Helaas hebben wij moeten besluiten dat de themabijeenkomsten tot en met december 2020 niet kunnen doorgaan.

    We weten allemaal dat het virus nog niet weg is en gezien alle maatregelen is het niet mogelijk dit te organiseren.

    Zie Nieuwsbrief augustus 2020.

    De kadergroep wenst jullie allemaal een fijne zomer. Blijf gezond en virusvrij.

    Met zonnige groeten,

    Ans Bouwhuis



    "Niet altijd herkend!


    Op woensdag 1 april 2020 zou Petra de Boer een themabijeenkomst met als titel "NAH: Niet altijd herkend!" verzorgen.




    Petra de Boer schrijft hierover het volgende:
    “In Nederland wonen naar schatting 650.000 mensen die beperkingen ervaren als gevolg van hersenletsel. Elk jaar komen er naar schatting 40.000 mensen bij die aanzienlijke blijvende beperkingen overhouden aan hersenletsel. Omgerekend voor Nijmegen (met ca. 177.000 inwoners) geldt dat er in de gemeente zo’n 6700 mensen met hersenletsel wonen en dat er jaarlijks ongeveer 1400 mensen bijkomen met een vorm van hersenletsel.
    Dit betekent dat vrijwel iedereen wel iemand kent in zijn of haar directe omgeving die kampt met de gevolgen van hersenletsel.

    Hersenletsel kan ontstaan door bijvoorbeeld een beroerte, een ongeval, een ziekte of een hartstilstand. Dit wordt niet-aangeboren hersenletsel (NAH) genoemd.
    Het belangrijkste kenmerk van NAH is de zogenaamde ‘breuk in de levenslijn’, er is een duidelijk verschil tussen vóór en ná het letsel.
    Hersenletsel is van invloed op diverse gebieden: denken, bewegen, communicatie, emoties en gedrag. De gevolgen spelen een rol op alle levensgebieden: privé, werk, vrije tijd en toekomstperspectief.

    In mijn werk als ambassadeur en cliëntprogrammaleider NAH bij Pluryn houd ik me bezig met de zorg voor, begeleiding en behandeling van mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel en hun naasten in de chronische fase, dus na de ziekenhuis- en revalidatiebehandeling.
    Graag wil ik dan ook informatie geven en vragen beantwoorden over Niet Aangeboren Hersenletsel en de gevolgen.



         


    In mijn presentatie zal ik aandacht besteden aan:
    • Mogelijke oorzaken van hersenletsel
    • Gevolgen van het letsel op diverse gebieden: zichtbare en onzichtbare
    • Consequenties voor de persoon zelf, maar ook voor de omgeving
    • Tips en adviezen in omgang en communicatie met mensen met NAH.

    Daarnaast zal er waarschijnlijk een ervaringsdeskundige bij zijn, zij zal haar verhaal vertellen en vragen beantwoorden.”

    Petra de Boer, Cliëntprogrammaleider en ambassadeur NAH,
    GZ-psycholoog, neuro- en revalidatiepsycholoog.



    "Naar een Plasticvrij en Circulair Nijmegen-Oost.”


    Op woensdag 6 mei verzorgt Marcel Krul een themabijeenkomst met als onderwerp "Naar een Plasticvrij en Circulair Nijmegen-Oost.”


         


    Hij schrijft hierover:
    “Plastic gebruiken we overal - Het zit in voedselverpakkingen, in onze smartphone en in de auto – en ook medische apparaten en hulpmiddelen zijn vaak van hoogwaardige kunststoffen.
    Kunststoffen zijn mooie, goedkope en flexibele materialen met duizelingwekkende toepassingsmogelijkheden. Maar eenmaal in het milieu veroorzaken ze schade en vormen een risico voor mens, dier en ecosysteem – de plastic soepvelden in de oceaan zijn berucht. De meeste plastics in het milieu zijn niet afbreekbaar en “slijten” uiteindelijk af tot micro- en nanoplastics met nog onbekende gezondheidsrisico’s.

    Kunnen we zonder? Niet zomaar, de hoogwaardige toepassingen in gezondheidszorg, elektronica, bouw en mobiliteit zijn moeilijk voor te stellen zonder plastics. Die plastics moeten dus in kringloop gehouden worden. Maar de verpakkingen - dat kan veel minder, ook zonder dat de voedselveiligheid in gevaar hoeft te komen. Een aantal eenmalige plastic producten wordt in de EU vanaf 2021 al verboden (rietjes, wegwerpbestek en borden, wattenstaafjes onder andere) en verpakkings- en voedselbedrijven staan onder flinke druk om minder en beter recyclebare producten op de markt te brengen. Consumenten worden steeds kritischer, ook Albert Heijn moet langzaam om.

         


    Wat kunnen we zelf doen? Ons huishouden, wijk en werk plasticvrij maken waar het kan en circulair waar het moet. Steeds meer initiatieven duiken op en steeds meer alternatieven zijn voorhanden. De aandacht ervoor is nu al groot en in mei 2020 waarschijnlijk nog groter.

    Ik zal een overzicht geven wat de trends, problemen en oplossingen zijn en samen zullen we kijken wat de mogelijkheden zijn om zelf plasticvrij(er) en circulair te leven.”

    Marcel Crul is associate lector Circular Plastic aan de NHL Stenden Hogeschool.
    Zijn lectoraat doet onderzoek met bedrijven en organisaties naar plasticvrije systemen (o.a. op de Waddeneilanden), verbeteren van verpakkingsproducten en inzet van plastic van verpakkingen in nieuwe producten. Studenten, bedrijven en staf werken samen in o.a. een ontwerplab en een recyclelab.



               



    "Excursie naar de Cenakelkerk en de begraafplaats Heiliglandstichting."


    Op woensdag 1 juni 2022 gaan we op excursie naar "de Cenakelkerk en de begraafplaats Heiliglandstichting."


         


    “Als je door de groene heuvels tussen Nijmegen en Groesbeek wandelt, zie je een fata morgana. Een wit gepleisterd oriëntaals gebouw, de Cenakelkerk, steekt met een grote koepel en twee torens boven de bomen uit. Ondanks de oosterse uitstraling gaat het hier wel degelijk om een Nederlands kerkgebouw.
    Geïnspireerd door een pelgrimsreis naar het Midden-Oosten maakten architect Jan Stuyt en kunstenaar Piet Gerrits aan het begin van de 20ste eeuw in opdracht van priester Arnold Suijs dit rooms-katholieke totaalkunstwerk.


               



    "Begraaf- en gedenkpark Heilig Land Stichting" is de naam van de begraafplaats in de Heilig Landstichting. De hele begraafplaats met haar landschappelijke aanleg en bijzondere beplantingen is in 2004 aangewezen als Rijksmonument.
    De begraafplaats is historisch gezien onlosmakelijk verbonden aan de parochiële Cenakelkerk en het Bijbels Openluchtmuseum.
    De rondleiding in de kerk gebeurt door de pastor Herwi Rikhof, em.hoogleraar systematische theologie. De rondleiding op de begraafplaats zal plaatsvinden onder leiding van Marie-Christine Verbruggen.


               


    Voor verdere informatie zie de volgende websites:
    - de begraafplaats;.
    - de kerk.
    Wij maken u erop attent dat het terrein van de begraafplaats heuvelachtig is en niet geschikt voor vrouwen, die slecht ter been zijn. Ook is er geen gelegenheid voor het drinken van een kopje koffie of thee.


    Aanmelden kan ook per e-mail: hier.
    U krijgt geen bevestiging van uw aanmelding.






    Terugblik op de bijeenkomsten van 2019


    Vrouwelijke componisten: onbekend of onderschat, hoe onterecht!


    Op woensdagmiddag 9 januari verzorgde Noud Bles, schrijver en dichter, de eerste lezing van 2019 over Vrouwelijke componisten.

    Noud draait altijd, voordat hij gaat schrijven, een stukje muziek. Zo maakte hij kennis met Cécile Chaminade, de eerste vrouwelijke klassieke componiste waarvan hij muziek hoorde. Omdat hij de muziek mooi vond, ging hij op zoek naar andere vrouwelijke componisten.
    Vanmiddag laat hij 5 van hen aan bod komen. Steeds leest hij een stukje voor uit zijn roman “De verborgen hand”, waarin een bijzondere plaats is ingeruimd voor 14 vrouwelijke componisten. Dan laat hij de compositie horen die in het boek is genoemd en vertelt hij over het leven van deze vrouw.


               


    We hoorden muziek van Cécile Chaminade (1857-1944), Clara Schumann-Wieck (1819-1896, echtgenote van Robert Schumann), Hildegard von Bingen (1098-1179, die in 2012 heilig werd verklaard), Maria Theresia von Paradis (1759-1824, die al als jong kind blind werd en vanuit haar geheugen speelde) en tenslotte Teresa Carreño (1853-1917, waarvan nu nog muziek op youtube te vinden is).



    Maria Theresia von Paradis


    Hun levens en hun vrijwel onbekende composities illustreren de moeilijke weg die talentvolle vrouwelijke componisten moesten afleggen.

    Deze bijzondere lezing werd door 62 vrouwen bezocht, die na afloop allemaal een beschrijving kregen van de besproken vrouwen.


         


    Meer informatie vindt u op zijn website Noud Bles.



    Wat verandert in ons ouder wordend brein en wat kunnen we nu doen om beter te onthouden?


    Op woensdagmiddag 6 februari verzorgde Liesbeth Joosten een themamiddag over “Wat verandert in ons ouder wordend brein en wat kunnen we nu doen om beter te onthouden?”.

    Liesbeth is klinisch neuropsycholoog en psychotherapeut. Zij spreekt over alledaagse vergeetachtigheid, zoals niet op een naam of op een woord komen, spullen kwijt raken, details uit gesprekken vergeten, niet meer weten wat je ging pakken… Dit is normaal, óók bij jonge mensen. Het kan erger worden door spanningen, emotionele problemen, gebrek aan interesse en concentratie, giftige stoffen, hersenziekte.


               


    Als je ouder wordt, vergeet je meer, onder andere omdat de hoeveelheid herinneringen toeneemt en omdat ze door andere herinneringen overschaduwd worden. Bij ouderen krijgt vergeetachtigheid een extra lading door de angst voor dementie. Die angst kan verlammend werken, waardoor je meer vergeet. Het geheugenproces bestaat uit 3 fasen, het opnemen, opslaan en ophalen. In iedere fase kan iets mis gaan. Risicofactoren zijn diabetes, hart- en vaatziekten, stress (burn-out), psychiatrische aandoeningen (depressie).

    Bij problemen met het opnemen, zijn aandacht en concentratie belangrijk. Informatie wordt opgeslagen in het werkgeheugen, wat ook belangrijk is bij plannen en organiseren. Je kunt het verbeteren met o.a. de COGMED training. Je leert dan je auditieve (gehoor) en visuele (zien) werkgeheugen beter gebruiken. Het effect is blijvend.
    Het geheugen kun je verbeteren door bijvoorbeeld alles op een vaste plek leggen, bewust namen herhalen, bewust ezelsbruggetjes zoeken. Het effect van geheugentrainingen is het grootste als je ze combineert met fysieke training. Mensen met beginnende dementie kunnen via training toch dingen leren.


               


    Als je blijft twijfelen over je vergeetachtigheid kun je je laten verwijzen naar de geheugenpoli. Een specialist meet daar door middel van testen het geheugenprobleem en sluit lichamelijke oorzaken uit. Als er dan nog geen duidelijkheid is kan een neuropsycholoog uitgebreid geheugenonderzoek doen.
    De lezing was erg interessant en werd bezocht door ruim 150 vrouwen.



    Gelderland grensland: 2000 jaar verdeeld en verbonden.


    Ook dit jaar vierden wij samen met 85 vrouwen de Internationale Vrouwendag op woensdagmiddag 6 maart. Dolly Verhoeven, bijzonder hoogleraar Nijmeegse en Gelderse Geschiedenis aan de Radboud Universiteit verzorgde een lezing over “Gelderland grensland: 2000 jaar verdeeld en verbonden”.


               


    Grenzen zijn terug van nooit weg geweest. Denk maar aan de muur die Trump wil bouwen, de muur in Israël of de muren tegen vluchtelingen.
    Zelf maken wij ook grenzen: tussen man en vrouw, oud en jong, herkomst van mensen. Soms hebben we grenzen nodig om af te bakenen wat van mij of van de ander is.
    Omdat Dolly historica is, kijkt zij vooral naar de geschiedenis. Uit de Gelderse geschiedenis, die ze in vogelvlucht behandelde, komt naar voren dat Nijmegen altijd een soort scharnierpunt is geweest door de plek waar het ligt op de stuwwal. Het was een belangrijke plaats. Denk maar aan de Romeinen en Karel de Grote.
    Gelderland bezit naast een landsgrens, maar liefst zes provinciegrenzen. Dolly nam ons mee op reis langs deze grenzen. Hoe kwamen ze tot stand en hoe veranderden ze in de loop der eeuwen? Een voorbeeld: de grens met Brabant werd gekenmerkt door conflicten over het rivierengebied. De rivieren verklaren ook waarom een deel van Gelderland katholiek is en bijvoorbeeld carnaval viert.


               


    Na afsluiting van de lezing was er een extra mogelijkheid tot ontmoeting bij een hapje en een drankje. Hiervan werd gretig gebruik gemaakt. Veel vrouwen zeiden, dat ze hadden genoten van de middag en dat ze het een indrukwekkende en boeiende lezing vonden, die met humor werd gebracht.
    We kunnen Dolly in het Gelderse dagelijks volgen op haar twitteraccount: Dolly Verhoeven.


    Het paleis op de Dam.


    Op woensdagmiddag 3 april verzorgde Joep Mes een lezing over "Het paleis op de Dam".


    Joep Mes is oud docente Grieks en Latijn aan het Canisius College, en zij nam ons dus mee op een rondleiding door Paleis op de Dam, het voormalige stadhuis van Amsterdam.
    Het gebouw is een voorbeeld van Hollands classisisme. De architect is Jacob van Campen, de beeldhouwer is Artus Quellinus uit Antwerpen. Het gebouw staat volledig op palen. De inwijding was in 1655.


               


    Joep legt de betekenis uit van allerlei beelden op het gebouw en van schilderingen die verwijzen naar de Grieken en de Romeinen. Ze werden na de inwijding aangebracht. Daarna bespreekt ze de verschillende binnenruimtes aan de hand van prachtige foto’s. Ze geeft uitleg van de materialen, de figuren, versieringen en symbolen. De beelden die buiten staan, komen binnen weer terug. Het zijn voornamelijk afbeeldingen van Romeinse en Griekse goden.
    Veel schilderwerken en beelden symboliseren eigenschappen die duiden op de functie van de betreffende ruimte. Alle belangrijke kunstenaars uit die tijd hebben hieraan meegewerkt. Mythologische en Bijbelse verhalen worden gebruikt om adviezen en waarschuwingen te geven aan de mensen waarvoor die ruimte bestemd is.


                     


    In de tijd van Napoleon maakt hij het gebouw tot zijn paleis. Daarna wilde Amsterdam het niet meer als stadhuis terug hebben. Het interieur is ingericht in empire stijl, met allemaal elementen uit de oudheid. Nu heeft het paleis een ceremoniële functie en is het een museum.
    Deze interessante lezing werd bezocht door 70 vrouwen.



    Alcohol- en medicijngebruik bij ouderen.


    Op woensdagmiddag 1 mei gaf drs. Willemien Rietberg een lezing over "Alcohol- en medicijngebruik bij ouderen."

    Iriszorg krijgt steeds meer aanmeldingen van ouderen. Op oudere leeftijd verdraagt het lichaam alcohol minder goed. Daardoor ben je eerder dronken, ontstaat eerder orgaanschade, vergeetachtigheid, val je eerder of maak je eerder ongelukken, ontstaan slaapproblemen, neemt het risico op diabetes en hoge bloeddruk toe.

               


    Ook kan alcohol de werking van medicatie versterken, verzwakken of opheffen en meer bijwerkingen veroorzaken. Alcohol in combinatie met slaap- en kalmeringsmiddelen maakt je vergeetachtiger en minder actief.

    Voor 55+ers is het advies, geen alcohol drinken. Als je toch wilt drinken, dan maximaal 1 glas per dag en 2 dagen niet drinken om gewoonte en tolerantie te voorkomen.
    Alcohol is geen goed middel om om te gaan met pijn en verdriet, of om slaapproblemen aan te pakken. Er is steeds meer drank nodig om hetzelfde effect te krijgen en het kan leiden tot afhankelijkheid van alcohol.

         


    Meer informatie is verkrijgbaar via www.alcoholinfo.nl of via telefoonnummer 0900-1995. Informatie over verslaving staat op de site van Iriszorg. Je kunt ook bellen naar nummer 088-6061600.
    Deze zeer informatieve middag werd bezocht door 51 vrouwen.

    Rondleiding Concertgebouw de Vereeniging.


    Op woensdagmiddag 5 juni was er van 14.00 - 15.30 uur een rondleiding door de Vereeniging.


    Deze keer hadden we in het kader van ons jaarlijkse uitstapje een rondleiding in “Concertgebouw de Vereeniging”. Er waren ongeveer 46 vrouwen. De groep werd in tweeën gesplitst en de rondleiding werd door 2 enthousiaste vrijwilligers verzorgd.



    Het Concertgebouw heeft zojuist een verbouwing ondergaan die 6 jaar heeft geduurd en naar men hoopt eind van dit jaar voltooid is. Het gebouw is gerenoveerd, vernieuwd en gemoderniseerd. De verbouwing heeft 21 miljoen euro gekost, opgebracht door de gemeente, de provincie en sponsors. De verbouwing heeft nog even stil gelegen i.v.m. het verblijf van vleermuizen. Daar zijn nu hoog aan de zijkant vleermuishokjes voor geplaatst ( rode terra tegels).


    De architect Oscar Leeuw kreeg in 1914 de opdracht het oude sociëteitsgebouw af te breken en het bouwen van een nieuw concertgebouw dat in 1915 af was. Samen met zijn broer Henri Leeuw junior die schilder en beeldhouwer was en Huib Luns als kunstschilder vormden zij een” Gesamtkunstwerk “ die zorgden voor de bouw, het schilderwerk en het interieur van het gebouw.
    Het logo van de Vereniging en Schouwburg is : rond en vierkant . Dit zie je aan de buitenkant van het gebouw terug in de ronde- en vierkante vormen. Met voorop de gevel een snaar instrument van goud , met links de muzikanten en rechts de zangers.

    Volledig vernieuwd is het artiestengebouw. Hier bevinden zich 2 grote ronde draaideuren ieder aan een kant voor de vrachtwagens om hun apparatuur naar binnen te brengen ( Loadingdock).
    Na de nieuwe artiesteningang kom je zowel achter het podium als in de grote ruime artiestenkleedkamers met vele kaptafels en spiegels . Ook zijn er een aantal VIP kleedkamers waarin zich ook een eigen toilet en douche bevinden.
    Op de tweede verdieping is een artiestenfoyer met grote ramen, die uitkijken op de Groesbeekseweg. In deze ruimte zijn verschuifbare wanden zodat de foyer verkleind en vergroot kan worden. Hierdoor is een multifunctionele ruimte ontstaan die ook voor andere doeleinden gebruikt gaat worden zoals recepties of voorlichting. Overal hangen tv- schermen zodat de artiesten op het podium kunnen kijken en zo weten wanneer zij aan de beurt zijn.


               


    Het podium is ook vernieuwd. Het Concertgebouw stond bekend als een van de beste zalen, wat betreft de akoestiek, maar na de vernieuwing van de grote zaal bleek dat een groot probleem! Er zijn nu houten schermen aan de achterkant van het toneel geplaatst en glasplaten boven het toneel waar de verlichting in hangt, deze en nog andere punten hebben de akoestiek weer op orde gebracht.
    In het midden van het podium bevindt zich de “koperen Kees” dit is een ijk plaatje voor alle apparatuur. Onder het podium kunnen met een lift alle stoelen per 3 geplaatst worden om de zaal leeg te krijgen voor b.v. popconcerten. Alle stoelen in de zaal zijn vernieuwd met mooi rood fluweel ( die kleuren zwart in het donker), de verlichting is in het hele gebouw led verlichting geworden, alles is opnieuw geverfd met een rustige gedistingeerde kleuren . Ook de ornamenten zijn hersteld.
    In de tweede wereld oorlog was het gebouw in beslag genomen door de Duitsers en op de tweede verdieping in de grote zaal verbleven onderduikers onder de neus van de Duitsers!

    De Kleine zaal ( de vroegere ING zaal, maar die betaalt niet meer) moet nog gerestaureerd worden, o.a. nieuwe verlichting . De beschadigde op leer beschilderde doeken worden zo gelaten als ” de tand des tijds”, deze zaal is door Heineken die in de 80er jaren als eigenaar, flink vernield.
    Ook aan de gangen, de trappen en de sociëteit zaal van “de Harmonie” wordt nog volop gewerkt. Vanaf de foyer die boven is gesitueerd kun je mooi op het Keizer Karelplein kijken.

    In de grote hal “Vestibule” is gekozen voor warme rustige kleuren . De Koningstrap is nog origineel met rode vloerbedekking. Links van de trap waar eerder de “wine stube” was bevindt zich nu de trap naar de vele toiletten. En zo kwamen we in het Grand Café waar de dames nog wat konden gebruiken en napraten.
    Het was een leuke en interessante middag als afsluiting van dit Wouw seizoen.


    Dementie


    Op woensdag 4 september 2019 was het thema “dementie”, verzorgd door Marjolein Griffioen en Huub Schuwer, Zorgtrajectbegeleiders Dementie.


               


    Hersencellen ontwikkelen zich tot 25 jaar. Het geheugen verslijt vanaf 60, 70 jaar, we krijgen last van ouderdomsvergeetachtigheid. Dit is een normaal proces.
    Dementie is een ziekte. Ze is niet te stoppen. Het is een verzamelbegrip voor ongeveer 50 aandoeningen waarvan de ziekte van Alzheimer de bekendste is. Kenmerken zijn: geheugenstoornis, oriëntatiestoornis wat betreft tijd, plaats en personen, problemen met alledaagse handelingen en met begrijpen, veranderingen in persoonlijkheid en stemming, soms spraak- en taalproblemen.
    Dementie heeft een negatieve invloed op het dagelijks leven. De diagnose wordt gesteld door de huisarts, een specialist ouderengeneeskunde of een geriater van de geheugenpoli. Er wordt altijd onderzocht of er geen onderliggende ziekte is. Vaak zijn er al langer signalen zoals minder eten, mager worden, minder sociaal actief zijn, minder goed lopen, geen complexe handelingen meer kunnen uitvoeren, zelf geen antwoorden meer geven op vragen. Gezond leven kan preventief werken.


               


    Aandachtspunten in het contact met demente mensen: korte zinnen maken, langzaam praten, één ding tegelijk vertellen, iemand aankijken en niet testen of corrigeren, informatie kort van tevoren geven. Probeer opgewekt en rustig te zijn, demente mensen voelen je stemming. Neem de schuld op je in een gesprek, door te zeggen dat je het niet goed begrepen hebt. Meebewegen biedt veiligheid en een positieve ervaring.

    Het was een zeer informatieve middag met veel interactie met het publiek. Er waren 91 vrouwen.

    Voor meer informatie kun je de volgende websites raadplegen:

    - Alzheimer-Nederland en

    - dementie.

    Wat doet muziek mensen/wat doen mensen met muziek?


    Op woensdag 2 oktober 2019 verzorgden Joop Veuger, Niek Edeling en Monique Appels het thema: “"Wat doet muziek mensen/wat doen mensen met muziek?"



    Het was een middag van luisteren en spelen met muziek.
    Joop begon met een anekdote: de begeleidster van een zwaar gehandicapt kind kon geen contact met haar pupil maken. Ze begon een eenvoudig ritme te drummen. Elke dag ging ze met haar drum dichter bij het kind zitten tot dit op zekere dag begon mee te drummen.
    Dit voorbeeld laat zien dat muziek deel uitmaakt van communicatie. Dans en geluid zijn altijd middelen geweest om zaken die buiten ons begrip gaan, te beïnvloeden. Dat is de oorsprong van muziek.


               


    Muziek bestaat uit: melodie, klankkleur, taal, metrum (tijdmeting), ritme, harmonie, dynamiek, vorm en tempo. De betekenis die we aan muziek geven heeft te maken met geheugen, afkomst, ontwikkeling, karakter, kennis en stemming.
    Muziek zet ons aan tot bewegen, roept emotie op, drukt expressie uit, geeft vorm aan onze fantasie, geeft waardering. Door middel van muziek proberen we invloed te krijgen, wordt macht uitgeoefend, muziek geeft kracht, drukt status uit.

    Het verhaal van Joop werd toegelicht door zang en muziek. Bij geluidsfragmenten werden wij uitgedaagd aan te geven welke gedachten deze opriepen. De muzikanten zetten onze antwoorden om in muziek. Indrukwekkend hoe ze dat deden!
    65 Vrouwen bezochten deze bijzondere middag.


               



    Water te veel of water te weinig?


    Op woensdag 6 november 2019 was het thema “water te veel of water te weinig”, verzorgd door Bram Vreugdenhil.




    Binnen de provincie Gelderland, waar Bram 35 jaar werkte, hield hij zich bezig met natuurbehoud en de laatste jaren vooral met water en klimaat.
    Er was altijd belangstelling voor hoog water, maar tot voor kort was niemand bezig met het droger worden van ons land en de gevolgen die dat heeft voor de landbouw, de scheepvaart, de natuur, de recreatie, maar ook voor de industrie en ons drinkwater.
    Als er minder water is wordt de kwaliteit van het drinkwater ook slechter. In Nederland is relatief weinig regenwater, maar vooral smeltwater uit de Alpen en Zuid-Duitsland, dat via de Rijn in ons land komt. Dat betekent dat de hoeveelheid sneeuw die daar valt, bepalend is voor de hoeveelheid water in de Rijn. Door klimaatverandering valt minder sneeuw en smelten gletsjers. We hebben een deel van het jaar meer water dan in het verleden en periodes met te weinig water.


         



    Wij zijn 50-60 jaar bezig geweest om het water zo snel mogelijk af te voeren, door bijvoorbeeld diepe en kaarsrechte sloten te maken. Daardoor is het grondwater ongeveer één tot anderhalve meter lager dan in 1950. De waterschappen zijn de laatste jaren erg actief om te proberen water langer vast te houden. Dat kan door sloten minder diep te maken, oude stroomgebieden te herstellen, uitbreiding van waterrijke gebieden en vochtige bossen, door de aanleg van nieuwe moerassen en door het herstel van leven in de bodem. Daarbij is samenwerking binnen Nederland en binnen Europa enorm belangrijk.
    Er waren 49 Vrouwen. Uit de vele vragen bleek hun betrokkenheid. Bram was een enthousiaste en goede spreker.


               



    Namibië, wat een land!


    Op woensdag 4 december 2019 was het thema “Namibië, wat een land!", verzorgd door Helma Groenen.


         


    Helma Groenen, natuurfotograaf en bioloog uit Groesbeek bezocht in 2018 met twee collega-natuurfotografen o.a. Natuurpark Ethosha, Spitskoppe, Soussusvlei, Fish River Canyon, het Kokerbomenwoud en de hoofdstad Windhoek.
    Ze overnachtten op campingplaatsen in een tent op de grond en op de auto in een daktent.
    Voordat ze foto’s van natuur en dieren uit deze gebieden liet zien, vertelde Helma kort over de geschiedenis van Namibië.
    Daarna waren er schitterende beelden van dieren en vogels die er voorkomen zoals leeuwen, olifanten, zebra’s, giraffen, springbokken, hyena's, gnoes, onyxen, kudu’s, secretarisvogels, wevers, struisvogels, glansspreeuwen en nog veel meer. Van iedere vogel of dier wist ze de naam en vertelde ze de bijzonderheden.


               


    Ook zagen we opnames van de prachtige sterrenhemel, de Spitskoppe (een groep rotsen van graniet), de Fish River Canyon, een van de mooiste kloven van Namibië en de onvoorstelbaar mooie rode zandduinen.
    Helma sloot de middag af met een multimediapresentatie van beelden op Zuid-Afrikaanse muziek. De lezing en de foto’s van het land maakten veel indruk.
    Er waren 52 vrouwen.